İş Kazası Tazminat Hukuku
İş yerinde veya işin yürütümü sırasında meydana gelen kazalarda, çalışanların bedensel ve ruhsal bütünlüğünün korunması esastır. İşverenin sorumlulukları kapsamında, mağduriyetlerin giderilmesi ve yasal hakların eksiksiz tesis edilmesi için stratejik ve titiz bir hukuki süreç yürütüyoruz.
İşçi Hakları ve İşveren Sorumluluğu
İş kazası sonrasında doğan maddi ve manevi zararların tazmini, kusur oranları ve illiyet bağının tespitine dayanır. Hukuki çerçevenin temel unsurları şunlardır:
Maddi Tazminat Kalemleri
Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararların detaylı hesaplanması ve talep edilmesi.
Manevi Tazminat
İşçinin veya vefat halinde yakınlarının yaşadığı bedensel acı, ruhsal sarsıntı ve elem karşılığında talep edilen tazminat hakkı.
İşveren Kusuru (Kusur Oranı)
İş güvenliği mevzuatına uyulmaması, gerekli eğitimlerin verilmemesi veya denetim eksikliği gibi işveren ihmallerinin tespiti.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Ölümcül iş kazalarında, vefat eden işçinin desteğinden yoksun kalan hak sahiplerinin (eş, çocuk, anne-baba) gelecekteki muhtemel maddi kayıplarının tazmini süreci.
Kahramanmaraş'ta İş Kazası Tazminat Davaları
Kahramanmaraş, tekstil ve konfeksiyon, metal işleme, gıda üretimi ve inşaat sektörlerinin yoğun olduğu bir sanayi kentidir. Bu sektörlerin niteliği gereği iş kazası riski, hizmet ağırlıklı illere kıyasla belirgin biçimde yüksektir. Özellikle deprem sonrası hızlanan yapı üretimi, inşaat şantiyelerinde yüksekten düşme ve makine kaynaklı yaralanmaları gündeme getirmektedir.
İş kazası sonrası açılacak tazminat davasının temelinde, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği yatar. Risk değerlendirmesinin yapılmamış olması, kişisel koruyucu donanımın sağlanmaması, işçiye gerekli eğitimin verilmemiş olması veya makine koruyucularının devre dışı bırakılması, kusur raporunda işveren aleyhine ağır bir tablo oluşturur.
SGK tarafından bağlanan iş göremezlik geliri, işverenin tazminat sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmaz. Kurumun karşıladığı kısım tazminattan mahsup edilir; aradaki fark ile manevi tazminat işverenden talep edilebilir. Bu nedenle SGK'dan gelir bağlanmış olması, dava açma imkânının bulunmadığı anlamına gelmez.
Dava Sürecinde Belirleyici Unsurlar
Kusur Bilirkişi Raporu
Mahkeme, iş güvenliği uzmanı ve ilgili teknik bilirkişilerden oluşan heyet aracılığıyla tarafların kusur oranlarını belirletir. Rapora karşı süresi içinde ve teknik gerekçelerle itiraz edilmesi, sonucu doğrudan etkiler.
Maluliyet Oranının Tespiti
Sürekli iş göremezlik derecesi, mevzuata uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporlarıyla belirlenir. Oranın düşük tespit edilmesi hâlinde itiraz ve yeniden inceleme talebi gündeme gelir.
Hesap Bilirkişisi ve Aktüerya
Tazminat, mağdurun yaşı, geliri, bakiye ömrü ve maluliyet oranı esas alınarak aktüerya yöntemiyle hesaplanır. Bilinen ve bilinmeyen dönem ayrımı ile artırım-iskonto oranları hesabın doğruluğu açısından kritiktir.
Destekten Yoksun Kalma
Ölümle sonuçlanan iş kazalarında, müteveffanın desteğinden yoksun kalan yakınları bağımsız bir dava hakkına sahiptir. Eş, çocuklar ve anne-baba için ayrı destek payları hesaplanır.
Zamanaşımı
İş kazasından kaynaklanan tazminat talepleri, iş sözleşmesine dayandığından kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir. Fiilin suç oluşturması hâlinde ceza zamanaşımı süresi dikkate alınabilir.
Zorunlu Arabuluculuk
İşçi-işveren uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuk dava şartıdır. Ancak iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları bu kapsamda değerlendirilmez; doğrudan dava açılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İş kazası sayılabilmesi için kazanın işyerinde olması şart mı?
Hayır. İşverence yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelen, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilme sırasında gerçekleşen veya işverence sağlanan taşıtla işe gidiş-geliş sırasında oluşan olaylar da iş kazası kapsamında değerlendirilebilir. Belirleyici olan, olay ile işin yürütümü arasındaki nedensellik bağıdır.
SGK'dan gelir alıyorum, ayrıca dava açabilir miyim?
Evet. SGK tarafından karşılanan kısım hesaplanan tazminattan mahsup edilir, ancak aradaki fark ve manevi tazminat işverenden talep edilebilir. Ayrıca SGK, ödediği tutar için işverene rücu davası açabilir; bu, işçinin dava hakkından bağımsız bir süreçtir.
Kendi dikkatsizliğim nedeniyle kaza geçirdiysem tazminat alabilir miyim?
Alabilirsiniz. İşçinin kusuru tazminat hakkını ortadan kaldırmaz, yalnızca indirim sebebidir. Üstelik iş güvenliği hukukunda işverenin denetim ve talimat verme yükümlülüğü geniş yorumlandığından, işçinin dikkatsizliği çoğu zaman işverenin gözetim yükümlülüğünün ihlali olarak da değerlendirilir.
İşten çıkarıldıktan sonra iş kazası tazminatı talep edebilir miyim?
Evet. İş sözleşmesinin sona ermiş olması tazminat hakkını etkilemez. Zamanaşımı süresi içinde kalmak kaydıyla, iş ilişkisi devam ederken meydana gelen kaza nedeniyle dava açılabilir.
Uzaktan çalışırken evde geçirilen kaza iş kazası mıdır?
Olayın iş görme edimi kapsamında ve işin yürütümüyle nedensellik bağı içinde gerçekleşmesi hâlinde iş kazası niteliği taşıyabilir. Bu konudaki değerlendirme ölçütlerini uzaktan çalışma yükümlülüklerini incelediğimiz makalemizde ayrıntılı olarak ele aldık.
İlgili Sayfalar
İş Kazası Dosyanız İçin Ön Değerlendirme
İş kazası tutanağı, SGK bildirimleri, hastane ve maluliyet raporlarınız üzerinden yapılacak inceleme, talep edilebilecek tazminat kalemlerini ve sürecin olası seyrini ortaya koyar. Kahramanmaraş ve çevresindeki iş kazası dosyalarında hukuki destek sunuyoruz.